Monthly Archives: Mawrth 2015

Cynhwysiant digidol a dyfodol e-gyfranogaeth

Ar y 25ain a’r 26ain o Chwefror 2015, cynhaliodd Cymunedau 2.0 gynhadledd ynglŷn â Chynhwysiant Digidol ac aeth Cyfranogaeth Cymru draw i gael gwybod mwy.

Dyma ein barn ni ar arwyddocâd a rôl cynhwysiant digidol ar gyfer dyfodol cyfranogaeth yng Nghymru.

Mae’n rhyfeddol meddwl gymaint mae technoleg wedi datblygu mewn cyfnod mor fyr. Rwy’n siwr fod llawer ohonom yn cofio ein cyfrifiadur cyntaf (mae’n siwr un Windows ’95 clogyrnaidd fel un fi), neu hyd yn oed ein bricsen gyntaf – efallai ffôn poced Nokia 32:10. Mae’n rhyfedd meddwl gymaint gallwn ni ei wneud nawr ar ffôn clyfar sylfaenol am ffracsiwn o’r gost.

(Cymerwch olwg ar y lluniau isod a gweld faint o’r rhain sy’n mynd â chi’n ôl!)

Communities 2.0 Digital Inclusion

 

Mae technoleg o’r fath wedi newid y dirwedd rydym yn byw ein bywydau bob dydd ynddi am byth. Ond wrth i’r byd digidol ruthro ymlaen, mae’n hawdd cael eich gadael ar ôl.

I’r mwyafrif ohonom, y mae ein ffordd o fyw a’n gweithle yn fwyfwy digidol, mae hi efallai’n anodd gwerthfawrogi’r math o rwystrau y byddem yn eu hwynebu pe na bai gennym yr adnoddau a’r set o sgiliau sydd eu hangen i fod yn annibynnol yn y byd digidol.

Wrth i gymdeithas fynd yn fwyfwy digidol, mae’r rhaniad sy’n bodoli rhwng y rheini sydd wedi’u cynnwys yn ddigidol a’r rheini sydd heb, yn creu problem wirioneddol ac yn golygu goblygiadau ar bob lefel, hyd yn oed yn economaidd ac yn ddemocrataidd.

Y rhaniad hwn y craffwyd yn fanwl arno yn ystod cynhadledd ddeuddydd Cymunedau 2.0.

Amcangyfrifodd y Gwasanaeth Cynghori Ariannol yn 2015 fod dros 500,000 o oedolion yn dal i fod wedi’u hallgáu’n ddigidol yng Nghymru (tua 1 o bob 6 ohonom). Mae’r cysylltiad sy’n bodoli rhwng allgáu digidol a thlodi ynghyd â grwpiau eraill o bobl sy’n agored i niwed yn dangos bod allgáu digidol yn fater o gyfiawnder cymdeithasol, ac mae’n hawdd gweld y ffordd y gall allgáu digidol ddwysáu diffyg grym.

O safbwynt busnes, mae’r farchnad fyd-eang sy’n gynyddol ddigidol yn golygu bod gan fudiadau sydd yn y llif digidol lawer mwy o gyfle i sicrhau deunyddiau rhatach, ymestyn eu cyrhaeddiad â chwsmeriaid, symleiddio prosesau gwaith a chwtogi oriau gwaith. Mae hyn oll yn ei gwneud yn llawer anos i fusnesau nad ydynt yn manteisio ar y we i oroesi.

Mae diffyg gwybodaeth ddigidol nid yn unig yn cyfyngu ar gyfleoedd cyflogaeth, ond hyd yn oed yn ei gwneud yn drafferthus i gael at fudd-daliadau megis lwfans ceisio gwaith.

Gall cynnal perthynas â phobl eraill – rhywbeth mor syml â chadw cysylltiad – fynd yn fwyfwy anodd os ydych ymysg y rheini sydd wedi’u hallgáu’n ddigidol. Ymhellach, wrth i fwy a mwy o wasanaethau cyhoeddus symud i fod yn wasanaethau arlein, rydych yn llawer llai tebygol o glywed newyddion a gwybodaeth ynglŷn â phethau a allai effeithio arnoch.

O’r safbwynt hwn, mae allgáu digidol nid yn unig yn golygu cael eich ynysu a’ch analluogi, ond hefyd eich dadrymuso mewn modd cwbl sylfaenol. Felly, beth allwn ni ei wneud i helpu i roi diwedd ar allgáu digidol?

Wel, nid oes yna un ateb syml. Tra mae Llywodraeth Cymru yn cymryd camau positif i ganolbwyntio’n fwy ar lythrennedd digidol yng Nghymru, mae’n galonogol fod mudiadau annibynnol megis #techmums hefyd yn bodoli i helpu i ddymchwel y rhwystrau hynny a chynyddu hyder defnyddwyr digidol. Fel ag erioed, mae yna bob amser waith rhagorol yn cael ei wneud drwy’r adeg gan wirfoddolwyr ar hyd a lled y wlad i helpu i rymuso’r rheini sydd ei angen.

Roedd ymdrechion y grwpiau a’r bobl hyn wir yn amlygu ei bod yn bwysig cofio, yn y gwaith ac yn ein bywyd personol, ein bod yn rhannu cyfrifoldeb i rannu ein grym a sicrhau nad oes neb yn cael eu gadael ar ôl.

Mae’n hawdd meddwl am dechnoleg yn nhermau’r hyn mae’n ei roi i ni – boed hynny yr offer i gael yr atebion rydym eu hangen, y cyfle i hysbysebu ein busnes neu ddod o hyd i waith, y gallu i symleiddio ein bywydau bob dydd, darparu adloniant i ni neu bethau newydd i’w dysgu – hyd yn oed rhywbeth mor syml â’r gallu i gadw cysylltiad â’n hanwyliaid…

Georgina

Advertisements

Gwneud i ddysgu gweithredol lwyddo!

Wedi’i ail-flogio o WCVA

Action Learning

Ynogystal â hyfforddiant a chymorth pwrpasol mae Gwasanaeth Cefnogi Cymunedau ynGyntaf yn cynnig y cyfle i nifer cynyddol o bobl yng ngweithlu CyG ddysgu oddi wrth ei gilydd drwy ein Grwpiau Dysgu trwy Ganlyniadau (Outcome Learning Groups – OLGA). Mae’r rhain wedi’u seilio ar fethodoleg Dysgu Gweithredol. Yma, mae Jane Lewes o The Learning Consultancy, sy’n gweithio gyda Gwasanaeth Cefnogi CyG i ddatblygu’r fframwaith ar gyfer y dysgu yma ymysg cymheiriaid, yn egluro ‘rheolau’ Dysgu Gweithredol.

Mae Dysgu Gweithredol yn cael ei ddefnyddio’n fwyfwy aml fel ffordd o helpu grwpiau cymunedol i weithio drwy rai o’r materion y mae’n rhaid iddynt fynd i’r afael â nhw bob dydd. Gall y mathau o faterion neu “broblemau dyrys” gynnwys bron â bod unrhyw beth; gallant fod yn niwsans, yn rhwystredig neu hyd yn oed achosi gofid gwirioneddol. Beth bynnag fo natur y broblem, un nodwedd maent i gyd yn ei rhannu yw y bydd pobl eraill bron yn sicr wedi cael yr un broblem, neu un debyg.

Felly, sut mae Dysgu Gweithredol yn helpu i ddatrys problemau a thorri drwy rwystrau?

Mae techneg Dysgu Gweithredol yn hynod o syml ac yn ffordd effeithiol o gefnogi unigolyn i weithio drwy broblem go iawn a chyfredol, gan arwain at ddealltwriaeth newydd ac, yn y pen draw, atebion.  Mae’r dechneg yn syml gan mai’r cwbl sydd ei angen yw grŵp o bobl (tua 6-8) sy’n cytuno i ddilyn yr ychydig “reolau” hanfodol, sef:

Ymddiried. Pan fo grŵp o gydweithwyr yn cytuno i gwrdd fel Set Dysgu Gweithredol, mae angen sail gryf o ymddiried – ymddiried yn ei gilydd ac ymddiried yn y broses.  Un o gonglfeini ymddiried yw’r ymrwymiad i gyfrinachedd.  Bydd diffyg ymddiried bron yn sicr yn achosi i’r Set ymffrwydro a gallai arwain ar niwed pellach.

Eglurder Rol. Ceir 3 rôl mewn sefyllfa Dysgu Gweithredol:

  • Y Cyflwynydd – yr unigolyn sy’n rhannu ei fater neu ei broblem
  • Y Cefnogwyr – yr aelodau eraill o’r Set sy’n gwrando’n astud ac yn gofyn cwestiynau treiddgar a grymus ynglŷn ag agweddau ar y mater
  • Yr Hwylusydd – yr unigolyn sy’n gweithredu fel “dyfarnwr mwyn”, gan sicrhau bod y Set gyfan yn cadw at reolau’r broses

Y broses. Bydd Set Dysgu Gweithredol nodweddiadol yn mynd rhywbeth fel hyn:

  • Mae’r Set yn cwrdd mewn lleoliad lle mae preifatrwydd wedi’i sicrhau;
  • Mae’r Hwylusydd yn atgoffa’r Set o’r “rheolau cyfranogi”, rheoli amser, ymrwymiad i gyfrinachedd, yr angen i wrando ag empathi, ymatal rhag beirniadu a chanolbwyntio’n llwyr ar y Cyflwynydd;
  • Mae’r Cefnogwyr yn gwrando – gwrando i ddeall, nid i ymateb;
  • Mae’r Cyflwynydd yn siarad am oddeutu 6-10 munud;
  • Mae’r Hwylusydd yn agor y llawr i’r Cefnogwyr ofyn cwestiynau i’r Cyflwynydd, ond NID i roi cyngor na chynnig atebion posib!
  • Pan fo’r cwestiynau wedi dod i ben, mae’r Cyflwynydd yn crynhoi’r sefyllfa, yn enwi unrhyw ddealltwriaeth newydd ac unrhyw gamau y bydd yn eu cymryd cyn y sesiwn nesaf;
  • Daw’r sesiwn i ben gyda’r Hwylusydd yn gwerthuso effeithiolrwydd cyffredinol y sesiwn;
  • Bydd hyd ysesiwn yn amrywio, gan ddibynnu ar gytundeb ymysg y Set

Ansawdd y cwestiynau. Mae’r gallu i ofyn cwestiynau grymus yn hanfodol i Set Dysgu Gweithredol lwyddo. Dylid gofyn cwestiynau sy’n helpu’r Cyflwynydd i ganfod rhyw agwedd neu ongl newydd – rhywbeth nad oedd wedi’i daro o’r blaen.  Dylai cwestiynau fod yn agored a chanolbwyntio ar y pethau positif, gyda’r rhagdybiaeth ddealledig FOD yna ateb i’r broblem.  Ansawdd cwestiynau’r Cefnogwyr yw’r allwedd i Set Dysgu Gweithredol effeithiol.

Canlyniadau.  Prif nod Dysgu Gweithredol yw helpu unigolion i ganfod camau y gallant eu cymryd i ddatrys problem neu adfer sefyllfa.  Dylai pob sesiwn ddechrau gyda diweddariad gan y Cyflwynydd blaenorol, gan rannu beth sydd wedi digwydd o ganlyniad i’r camau yr ymrwymodd iddynt yn y sesiwn flaenorol.  Mae clywed am ganlyniadau positif yn rhoi hwb gwirioneddol i ddynameg y Set.

Cymhelliant. Pan fo Set Dysgu yn cwrdd y tro cyntaf, mae’r aelodau yn cytuno i ymrwymo i broses bendant – presenoldeb rheolaidd, cadw at y broses, ymrwymo’n llwyr, cyfrinachedd ac yn y blaen.  Wrth i amser fynd ymlaen, os yw unigolion yn anwybyddu’r ymrwymiadau hyn bydd lefel y cymhelliant yn gostwng a bydd y Set yn colli ei heffeithiolrwydd. Mae cymhelliant i gyfranogi yn hanfodol gan ei fod yn gweithredu fel sbardun sy’n cynnau egni i “danio ac ysbrydoli” gwaith y Set.

Dyma’r hyn y mae ambell i aelod o grwpiau OLGA wedi’i ddweud am eu profiadau cyntaf o Ddysgu Gweithredol:

“Rhoddodd ysgogiad i ni feddwl a’m gorfodi i edrych yn fanwl arna’i fy hun a’r Rheolwyr Clystyrau eraill. Gwnaeth i mi hefyd deimlo’n bryderus amdanon ni gyd – braidd yn ddychrynllyd decini. Roedd hi fel pe bai rhywun newydd roi’r golau ymlaen wrth sylweddoli bod gynnon ni’r un pryderon a phroblemau i ddelio gyda nhw. Dyma rywbeth y gallwn ni nawr weithio arno i lwyddo a chefnogi ein gilydd gydag ef.”

“Yr hyn rwyf wedi’i ddysgu o’r sesiwn yw edrych am y pethau positif mewn unrhyw sefyllfa gan y gallwch bron bob tro ddod o hyd i rywbeth positif i adeiladu arno.”

“Roeddwn yn meddwl bod y prynhawn cyfan yn ardderchog. Wyddwn i ddim beth i’w ddisgwyl, ond roedd fy mhrofiad cyntaf o set ddysgu dan arweiniad yr hwylusydd yn werth chweil ac mae’r pynciau a gododd y set wedi aros gyda mi ers hynny ac rwyf wedi treulio peth amser yn rhoi sylw iddynt. Rwyf wedi fy nghael fy hun yn myfyrio ar y profiad cyfan yn yr wythnosau sydd eisoes wedi pasio ac rwy’n edrych ymlaen at yr un nesaf.“

Os hoffech ddysgu mwy am y ffordd y gall Dysgu Gweithredol fod o gymorth yn eich rôl chi fel aelod o grŵp OLGA, cysylltwch â Gwasanaeth Cefnogi CyG drwy ebostio help@wcva.org.uk neu ffonio 0800 587 8898.

Mae Cyfranogaeth Cymru yn cynnig gwasanaeth hwyluso ar gyfer setiau dysgu gweithredol sy’n helpu i sefydlu set a hwyluso cyfarfodydd cychwynnol yn ogystal â monitro a gwerthuso dysgu gweithredol. Hoffech chi wella eich dysgu drwy fyfyrio ar faterion gwaith cyfredol gyda chydweithwyr? Ewch i’n gwefan am fwy o wybodaeth.