Category Archives: Hyfforddiant

Beth sy’n gwneud cyflwyniad hudolus?

Mae cyflwyniadau wedi’u creu â PowerPoint wedi bod yn rhan fawr o’r byd busnes dros yr 20 mlynedd diwethaf. Araith yw cyflwyniad sydd i fod i roi gwybodaeth, perswadio neu ffurfio perthynas dda â’r gynulleidfa; pwrpas y sleidiau tu ôl i’r siaradwr yw ategu ei eiriau. Mae’r cysyniad o gyflwyno yn yr arddull hon yma i aros, ond pam mae cyflwyniadau traddodiadol yn ymddangos mor ddiflas y dyddiau hyn?

Mor aml, fe fydd sleidiau yn cynnwys pethau sy’n debygol o achosi i’r gynulleidfa golli diddordeb yn gyflym:

  • Paragraffau o ysgrifen (dyw hi ddim yn hawdd darllen sleidiau a gwrando ar y siaradwr yr un pryd)
  • Graffeg yn troi, troelli, hedfan neu fflachio (peidiwch â rhoi cur pen i’ch cynulleidfa!)
  • Delweddau cyffredinol, ystrydebol o ddarnau hanfodol mewn peiriant, pobl drwsiadus yn sefyll o amgylch monitor neu’r llun clasurol o rywun yn codi bawd.

Mae’r holl nodweddion cyffredin hyn a welir mewn cyflwyniadau wedi helpu i fathu’r ymadrodd ‘marwolaeth drwy PowerPoint’ .

deathbypowerpoint

Mae erthygl y BBC ar sut i osgoi ‘marwolaeth drwy PowerPoint’  yn rhestru rhai o’r ystrydebau a orddefnyddir, sydd bron yn ddigon i wneud i chi wingo, rydych mae’n siwr ar ryw ben wedi gorfod eu dioddef wrth geisio cuddio’ch diflastod.

Ond beth yw’r dewisiadau eraill?

Cyn i chi ddechrau dylunio sleidiau, mae angen i chi wybod sut fath o ddull cyflwyno neu safbwynt rhethregol sydd gennych, gwybod beth yw pwrpas eich cyflwyniad ac, yn bwysicaf oll, beth yw anghenion y gynulleidfa y byddwch yn cyflwyno iddi a sut i gyfleu’r neges mewn modd dealladwy a dengar. A ydych hyd yn oed angen sleidiau ynteu a fydd eich geiriau yn ddigon?

Os ydych yn dewis defnyddio sleidiau, mae yna lawer o fathau gwahanol o feddalwedd i roi cynnig arnynt os ydych am osgoi cyflwyniad PowerPoint traddodiadol. Un dewis yw Prezi a ddefnyddir yn weddol eang – ei brif nodwedd yw’r rhyngwyneb sy’n eich galluogi i chwyddo a chylchdroi i mewn i bob sleid, ond cofiwch beidio â gorddefnyddio’r nodwedd hon.

Dewis arall yw Keynote ar gyfer Mac ac iOS. Hefyd, mae gan y fersiwn ddiweddaraf o Microsoft PowerPoint rai nodweddion cyffrous megis y dylunydd sleidiau a’r animeiddydd 3-D.

Cynnwys gweledol

‘Yn aml mewn cyflwyniadau da, mae lluniau’n gweithio’n dda o safbwynt trosiadol neu gysyniadol, neu i bennu naws gefndirol yr hyn y mae’r gynulleidfa yn ei glywed gan y cyflwynydd, ac nid o reidrwydd i gyfathrebu cynnwys gwirioneddol’.  Aaron Weyenberg

Un o’m cas bethau i yn bersonol mewn cyflwyniadau yw pan fo’r sleidiau yn ailadrodd – air am air bron – yn union beth mae’r cyflwynydd yn ei ddweud. Fy newis personol i yw cyn lleied o eiriau â phosib ar y sleid (neu ddim o gwbl yn ddelfrydol). Fe fydd y lluniau rydych yn eu dewis fel eich cefndir yn helpu i bennu’r naws ar gyfer y pwynt rydych yn ei wneud felly, wrth osgoi’r ystrydebau megis llun o rywun yn codi bawd, mae hyn hefyd yn gyfle i fod yn greadigol gyda’ch cynnwys gweledol; beth am ddod o hyd i lun stoc am ddim ar Pixabay, creu ffeithlun gydag Easel.ly neu Canva, neu hyd yn oed dynnu’ch lluniau’ch hun i fynd gyda’ch cyflwyniad.

Eich perfformiad chi yw e’!

Ar gyfer unrhyw fath o gyflwyniad neu siarad cyhoeddus mae gofyn i chi berfformio neu fabwysiadu persona, yn bennaf achos mae’n dasg frawychus ac fe fydd hyd yn oed y perfformwyr cyhoeddus mwyaf profiadol yn mynd yn nerfus – mae hyn yn hollol normal. Un syniad da yw canolbwyntio ar iaith y corff – mae ymchwil y seicolegydd cymdeithasol, Amy Cuddy, yn dangos bod sefyll mewn modd hyderus yn gallu effeithio ar niwrodrosglwyddyddion penodol yn eich ymennydd ac ar eich siawns o lwyddo, hyd yn oed os nad ydych yn teimlo’n arbennig o hyderus ar y pryd – y peth pwysig yw ymddwyn yn hyderus.

 

Peidiwch ag anghofio beth sy’n gwneud i’ch calon ganu

If you’re passionate about the topic you’re speaking about then this will show. Steve Jobs says “Be authentic: don’t let the noise of other’s opinions drown out your own inner voice” – get inspired by your topic in order to inspire your audience.

HeartSing

Photo credit: tamsininnit

Os yw’r pwnc rydych yn siarad yn ei gylch yn agos at eich calon, yna fe fydd hynny’n dangos. Cyngor Steve Jobs oedd “Byddwch yn ddiffuant: peidiwch â gadael i sŵn barn pobl eraill foddi’ch llais mewnol eich hun” ­– chwiliwch am ysbrydoliaeth yn eich pwnc er mwyn ysbrydoli’ch cynulleidfa.

Oes gennych chi unrhyw awgrymiadau eraill ar gyfer dylunio neu roi cyflwyniadau? Mae croeso i chi adael sylwadau isod i rannu’ch syniadau a’ch profiadau.

Sarah

 

Advertisements

Gwneud i ddysgu gweithredol lwyddo!

Wedi’i ail-flogio o WCVA

Action Learning

Ynogystal â hyfforddiant a chymorth pwrpasol mae Gwasanaeth Cefnogi Cymunedau ynGyntaf yn cynnig y cyfle i nifer cynyddol o bobl yng ngweithlu CyG ddysgu oddi wrth ei gilydd drwy ein Grwpiau Dysgu trwy Ganlyniadau (Outcome Learning Groups – OLGA). Mae’r rhain wedi’u seilio ar fethodoleg Dysgu Gweithredol. Yma, mae Jane Lewes o The Learning Consultancy, sy’n gweithio gyda Gwasanaeth Cefnogi CyG i ddatblygu’r fframwaith ar gyfer y dysgu yma ymysg cymheiriaid, yn egluro ‘rheolau’ Dysgu Gweithredol.

Mae Dysgu Gweithredol yn cael ei ddefnyddio’n fwyfwy aml fel ffordd o helpu grwpiau cymunedol i weithio drwy rai o’r materion y mae’n rhaid iddynt fynd i’r afael â nhw bob dydd. Gall y mathau o faterion neu “broblemau dyrys” gynnwys bron â bod unrhyw beth; gallant fod yn niwsans, yn rhwystredig neu hyd yn oed achosi gofid gwirioneddol. Beth bynnag fo natur y broblem, un nodwedd maent i gyd yn ei rhannu yw y bydd pobl eraill bron yn sicr wedi cael yr un broblem, neu un debyg.

Felly, sut mae Dysgu Gweithredol yn helpu i ddatrys problemau a thorri drwy rwystrau?

Mae techneg Dysgu Gweithredol yn hynod o syml ac yn ffordd effeithiol o gefnogi unigolyn i weithio drwy broblem go iawn a chyfredol, gan arwain at ddealltwriaeth newydd ac, yn y pen draw, atebion.  Mae’r dechneg yn syml gan mai’r cwbl sydd ei angen yw grŵp o bobl (tua 6-8) sy’n cytuno i ddilyn yr ychydig “reolau” hanfodol, sef:

Ymddiried. Pan fo grŵp o gydweithwyr yn cytuno i gwrdd fel Set Dysgu Gweithredol, mae angen sail gryf o ymddiried – ymddiried yn ei gilydd ac ymddiried yn y broses.  Un o gonglfeini ymddiried yw’r ymrwymiad i gyfrinachedd.  Bydd diffyg ymddiried bron yn sicr yn achosi i’r Set ymffrwydro a gallai arwain ar niwed pellach.

Eglurder Rol. Ceir 3 rôl mewn sefyllfa Dysgu Gweithredol:

  • Y Cyflwynydd – yr unigolyn sy’n rhannu ei fater neu ei broblem
  • Y Cefnogwyr – yr aelodau eraill o’r Set sy’n gwrando’n astud ac yn gofyn cwestiynau treiddgar a grymus ynglŷn ag agweddau ar y mater
  • Yr Hwylusydd – yr unigolyn sy’n gweithredu fel “dyfarnwr mwyn”, gan sicrhau bod y Set gyfan yn cadw at reolau’r broses

Y broses. Bydd Set Dysgu Gweithredol nodweddiadol yn mynd rhywbeth fel hyn:

  • Mae’r Set yn cwrdd mewn lleoliad lle mae preifatrwydd wedi’i sicrhau;
  • Mae’r Hwylusydd yn atgoffa’r Set o’r “rheolau cyfranogi”, rheoli amser, ymrwymiad i gyfrinachedd, yr angen i wrando ag empathi, ymatal rhag beirniadu a chanolbwyntio’n llwyr ar y Cyflwynydd;
  • Mae’r Cefnogwyr yn gwrando – gwrando i ddeall, nid i ymateb;
  • Mae’r Cyflwynydd yn siarad am oddeutu 6-10 munud;
  • Mae’r Hwylusydd yn agor y llawr i’r Cefnogwyr ofyn cwestiynau i’r Cyflwynydd, ond NID i roi cyngor na chynnig atebion posib!
  • Pan fo’r cwestiynau wedi dod i ben, mae’r Cyflwynydd yn crynhoi’r sefyllfa, yn enwi unrhyw ddealltwriaeth newydd ac unrhyw gamau y bydd yn eu cymryd cyn y sesiwn nesaf;
  • Daw’r sesiwn i ben gyda’r Hwylusydd yn gwerthuso effeithiolrwydd cyffredinol y sesiwn;
  • Bydd hyd ysesiwn yn amrywio, gan ddibynnu ar gytundeb ymysg y Set

Ansawdd y cwestiynau. Mae’r gallu i ofyn cwestiynau grymus yn hanfodol i Set Dysgu Gweithredol lwyddo. Dylid gofyn cwestiynau sy’n helpu’r Cyflwynydd i ganfod rhyw agwedd neu ongl newydd – rhywbeth nad oedd wedi’i daro o’r blaen.  Dylai cwestiynau fod yn agored a chanolbwyntio ar y pethau positif, gyda’r rhagdybiaeth ddealledig FOD yna ateb i’r broblem.  Ansawdd cwestiynau’r Cefnogwyr yw’r allwedd i Set Dysgu Gweithredol effeithiol.

Canlyniadau.  Prif nod Dysgu Gweithredol yw helpu unigolion i ganfod camau y gallant eu cymryd i ddatrys problem neu adfer sefyllfa.  Dylai pob sesiwn ddechrau gyda diweddariad gan y Cyflwynydd blaenorol, gan rannu beth sydd wedi digwydd o ganlyniad i’r camau yr ymrwymodd iddynt yn y sesiwn flaenorol.  Mae clywed am ganlyniadau positif yn rhoi hwb gwirioneddol i ddynameg y Set.

Cymhelliant. Pan fo Set Dysgu yn cwrdd y tro cyntaf, mae’r aelodau yn cytuno i ymrwymo i broses bendant – presenoldeb rheolaidd, cadw at y broses, ymrwymo’n llwyr, cyfrinachedd ac yn y blaen.  Wrth i amser fynd ymlaen, os yw unigolion yn anwybyddu’r ymrwymiadau hyn bydd lefel y cymhelliant yn gostwng a bydd y Set yn colli ei heffeithiolrwydd. Mae cymhelliant i gyfranogi yn hanfodol gan ei fod yn gweithredu fel sbardun sy’n cynnau egni i “danio ac ysbrydoli” gwaith y Set.

Dyma’r hyn y mae ambell i aelod o grwpiau OLGA wedi’i ddweud am eu profiadau cyntaf o Ddysgu Gweithredol:

“Rhoddodd ysgogiad i ni feddwl a’m gorfodi i edrych yn fanwl arna’i fy hun a’r Rheolwyr Clystyrau eraill. Gwnaeth i mi hefyd deimlo’n bryderus amdanon ni gyd – braidd yn ddychrynllyd decini. Roedd hi fel pe bai rhywun newydd roi’r golau ymlaen wrth sylweddoli bod gynnon ni’r un pryderon a phroblemau i ddelio gyda nhw. Dyma rywbeth y gallwn ni nawr weithio arno i lwyddo a chefnogi ein gilydd gydag ef.”

“Yr hyn rwyf wedi’i ddysgu o’r sesiwn yw edrych am y pethau positif mewn unrhyw sefyllfa gan y gallwch bron bob tro ddod o hyd i rywbeth positif i adeiladu arno.”

“Roeddwn yn meddwl bod y prynhawn cyfan yn ardderchog. Wyddwn i ddim beth i’w ddisgwyl, ond roedd fy mhrofiad cyntaf o set ddysgu dan arweiniad yr hwylusydd yn werth chweil ac mae’r pynciau a gododd y set wedi aros gyda mi ers hynny ac rwyf wedi treulio peth amser yn rhoi sylw iddynt. Rwyf wedi fy nghael fy hun yn myfyrio ar y profiad cyfan yn yr wythnosau sydd eisoes wedi pasio ac rwy’n edrych ymlaen at yr un nesaf.“

Os hoffech ddysgu mwy am y ffordd y gall Dysgu Gweithredol fod o gymorth yn eich rôl chi fel aelod o grŵp OLGA, cysylltwch â Gwasanaeth Cefnogi CyG drwy ebostio help@wcva.org.uk neu ffonio 0800 587 8898.

Mae Cyfranogaeth Cymru yn cynnig gwasanaeth hwyluso ar gyfer setiau dysgu gweithredol sy’n helpu i sefydlu set a hwyluso cyfarfodydd cychwynnol yn ogystal â monitro a gwerthuso dysgu gweithredol. Hoffech chi wella eich dysgu drwy fyfyrio ar faterion gwaith cyfredol gyda chydweithwyr? Ewch i’n gwefan am fwy o wybodaeth.

Adborth

Wythnos diwethaf fe wnaeth Dyfrig Williams addo byddwn i’n ysgrifennu blog i Gyfranogaeth Cymru. Felly dyma fe! Mae’n briodol fy mod i’n dechrau blogio nawr gan fy mod i newydd gael fy mhenodi i fy rôl newydd fel Hwylusydd Cyfranogaeth Cymru, a byddaf yn gofalu am y blog a chyfrifon cyfryngau cymdeithasol ar ôl i Dyfrig gadael am ei swydd newydd yn Swyddfa Archwilio Cymru.

Roeddwn i hefyd yn bresennol yn y cwrs achrededig ar ymgysylltiad cyhoeddus yng Nghaerdydd ar ddiwedd mis Ebrill, rhywbeth rydw i wedi eisiau mynychu am sbel. Fe wnaethon ni edrych dros siwd gymaint o wybodaeth yn ystod y ddau ddiwrnod, ac fe wnaethon ni archwilio nifer o syniadau diddorol a thechnegau cyfranogol hwyl. Y rhan fwyaf diddorol yn fy marn i oedd ar y pwysigrwydd adborth yn y broses ymgysylltu.

Feedback - CYM

Rwy’n credu yn bersonol bod y gair ‘ymgysylltu’ yn awgrymu bod adborth yn cael ei roi yn barhaus o’r dinesydd a’r darparwr gwasanaeth – mewn geiriau eraill – bod ymgysylltu yn sgwrs, ac yn broses barhaus. Fe wnaeth yr hyfforddiant gwneud i mi sylweddoli bod dinasyddion hefyd yn llawer mwy tebygol o fod eisiau i gymryd rhan os ydynt yn gwybod effaith eu cyfraniad. Mae adborth hefyd yn rhoi eglurder i’r broses ymgysylltu, ac mae’n rhoi grym i unigolion a grwpiau cymunedol, gan fod nhw’n gwybod sut mae eu syniadau yn cael eu defnyddio.

Fodd bynnag, nid yw adborth digonol yn golygu cyhoeddi canlyniadau arolwg cenedlaethol mewn cyhoeddiad does neb yn darllen, neu wefan nad oes unrhyw yn ymweld â. Rhaid i’r adborth a roddir i fod yn briodol ac yn berthnasol i’r math o ymgynghori a wnaethoch. Ar gyfer ymgynghoriad bach, gallai dinasyddion derbyn adborth trwy gyswllt uniongyrchol (ar yr amod eu bod wedi caniatáu i chi ddefnyddio eu manylion ar gyfer y diben hwnnw, wrth gwrs!). Byddai’r dull yma yn dangos i’r dinesydd faint rydych chi wedi gwerthfawrogi eu cyfraniad wrth i chi gymryd yr amser i gysylltu â nhw’n unigol. Efallai ar gyfer ymgynghoriad mwy byddai’r cyfryngau neu gyfryngau cymdeithasol yn ffordd fwy priodol i roi adborth.

Mae’r wefan change.org yn rhoi adborth rhagorol i lofnodwyr deisebau. Yn ddiweddar, rwyf wedi llofnodi deisebau drwy’r safle hwn ac wedi derbyn negeseuon e-bost manwl o beth sy’n digwydd – pan mae’r ddeiseb yn cael ei anfon i’r person perthnasol, eu hymateb a beth sy’n mynd i ddigwydd nesaf, felly mae’n enghraifft wych o adborth perthnasol.

Sut y byddwch yn rhoi adborth i’ch rhanddeiliaid yn y dyfodol?

– Sarah

Drilio i lawr

Rydw i wedi bod yn gweithio i Gyfranogaeth Cymru am dair blynedd, ond mis nesaf byddai’n dechrau swydd newydd fel Swyddog Cyfnewid Gwybodaeth gyda’r Gyfnewidfa Arfer Dda yn Swyddfa Archwilio Cymru, felly byddai rhai’n dweud fy mod i wedi gadael e braidd yn hir i wneud hyfforddiant achrededig Cyfranogaeth Cymru ar ymgysylltu â’r cyhoedd! Er fy mod i’n teimlo’n hyderus yn gweithio ym maes cyfranogiad, fe wnes i dal dysgu llawer o awgrymiadau defnyddiol iawn ar sut gallai sicrhau fy mod i’n hymgysylltu’n fwy effeithiol yn y dyfodol.

Adran ‘drilio i lawr’ y cwrs oedd y rhan wnaeth agor fy llygaid i’r fwyaf, sy’n eithaf brawychus, gan ei fod e’n hanfodol i ymgysylltu’n effeithiol â’r cyhoedd. Mae’r dull yn caniatáu i ymarferwyr i sicrhau eu bod nhw’n tynnu’r casgliadau cywir o’r gwaith maen nhw’n gwneud.

Funnel - CYM

Amlinellodd y cwrs tri cham i drilio i lawr:

  1. Casglu amrywiaeth eang o wybodaeth: Rhaid ein bod ni’n agored i ystod eang o safbwyntiau – mae angen i ni ddechrau o dudalen wag o bapur.
  2. Holwch a gwirio: Ffocysu ar yr ymatebion a’r casgliadau ni’n tynnu ohonynt er mwyn eu gwirio nhw a sicrhau ein bod ni’n deall y pwyntiau sy’n cael eu gwneud.
  3. Blaenoriaethu, neu ddod i gasgliad: Mae gennym gasgliad gwybodus o ymatebion.

Mae hyn yn cyd-fynd â’r disgrifiad o’r twndis a roddwyd inni – ein bod ni’n agored ar y dechrau, ac yna trwy fireinio’r wybodaeth rydym gyda gwybodaeth benodol ar ddiwedd y broses.

Mae hyn i gyd yn swnio’n amlwg, ond ar ôl dau ddiwrnod cyntaf y cwrs rwy’n teimlo’n llawer mwy parod i wneud hyn, yn enwedig achos defnyddiom dechnegau cyfranogol yn ystod y cwrs i alluogi ni roi hyn ar waith. Mae dull fel ‘Snot Man’ (fy ffefryn personol a gafodd ei ddyfeisio gan Vicky Butler, lle y byddwn yn gofyn beth sy’n ‘snot fair’, gydag ymatebion ar nodiadau post-it lliw snot – neis!) yn gallu cael eu defnyddio i gael adborth, a gellir defnyddio dulliau graddio neu gontinwwm gwerthoedd (lle mae pobl yn trefnu eu hunain mewn llinell, gyda’r ddau ben yn cynrychioli’r ddau begwn barn) i flaenoriaethu ymatebion.

Snot Man

Fe wnaeth fy nghydweithiwr Sarah Ball mynychu’r cwrs hefyd, ac mae hi’n mynd i flogio’r wythnos nesaf am beth ddysgodd hi o’r cwrs. Rwy’n edrych ymlaen at glywed beth wnaeth hi ddysgu o’r cwrs!

– Dyfrig