Tag Archives: craffu

Mwy o graffu!

Efallai’ch bod yn gwybod yn barod ein bod yn cynnal rhwydweithiau cyfranogi rhanbarthol deirgwaith y flwyddyn sy’n addas i unrhyw un sy’n gweithio ym maes cyfranogi ac ymgysylltu â dinasyddion. Mae pobl yn dod iddynt o amrywiaeth o wahanol fudiadau yn y sector cyhoeddus a’r trydydd sector sy’n canolbwyntio ar faterion amrywiol. Mae’r digwyddiadau hyn yn addas i unrhyw un o unrhyw lefel mewn mudiad sydd â diddordeb mewn gwaith cyfranogi ymarferol, gan gynnwys swyddogion ymgynghori, ymddiriedolwyr, gwirfoddolwyr, gweithwyr datblygu a rheolwyr.

Mae gan bob digwyddiad rhwydweithio thema gyffredinol a thema ein digwyddiadau fis Chwefror oedd Cynnwys y cyhoedd wrth graffu. Roedd y tywydd yn ein herbyn ond roeddem yn falch iawn o’r amrywiaeth o fudiadau a lwyddodd i ddod i’r digwyddiadau.

Rydym bob tro’n dechrau’r sesiynau gydag ymarfer torri’r garw, sef ‘wal graffiti’ y tro hwn. Gofynnon ni i gyfranogwyr feddwl am gynifer o ddiffiniadau ar gyfer y gair craffu ag y gallent feddwl amdanynt, neu enghreifftiau o ble maent wedi gweld craffu yn digwydd ar y teledu neu yn y cyfryngau. A dyma sut roedd y wal yn edrych ar ôl yr olaf o’r 3 digwyddiad:

Scrutiny Graffiti Wall

Y diffiniadau mwyaf cyffredin oedd atebolrwydd, gwirio a gofyn cwestiynau. Cafwyd rhai ystyron diddorol yn ogystal! Mae “Newsnight”, “boring” a “sexy” hefyd ar y wal os edrychwch yn ddigon agos! Nid yw’r un o’r atebion hyn yn gywir nac yn anghywir ac mae’n glir bod craffu, yn ei hun, yn air llawn ystyron.

Cynulliad Cenedlaethol CymruAr ôl torri’r garw, rhoddodd cynrychiolydd o dîm allgymorth Cynulliad Cenedlaethol Cymru gyflwyniad am eu gwaith craffu a sut maent yn dal Llywodraeth Cymru yn atebol. Edrychon ni hefyd ar dystiolaeth fideo maent wedi’i chynhyrchu fel rhan o’r Ymchwiliad Entrepreneuriaeth Ymysg Pobl Ifanc. Gallwch lawrlwytho’r cyflwyniad yma. Roedd cyfranogwyr yn meddwl bod cyflwyniad y Cynulliad yn ddiddorol a pherthnasol iawn ac yn llawn gwybodaeth gan iddo amlinellu enghreifftiau diweddar o ymchwiliadau a gynhaliwyd gan bwyllgorau’r Cynulliad a ffyrdd roeddynt wedi cynnwys y cyhoedd yn yr ymchwiliadau hyn. Roeddem yn arbennig o hoff o’r defnydd o graffeg gwybodaeth i gyflwyno gwybodaeth mewn ffordd hwylus (mae’r Ymchwiliad i Lyfrgelloedd Cyhoeddus yng Nghymru yn enghraifft sy’n edrych yn arbennig o dda) a defnyddio vignettes – techneg casglu tystiolaeth y byddwn yn rhoi sylw iddi yng nghylchlythyr nesaf Cyfranogaeth Cymru.

Clywson ni hefyd gan arbenigwyr craffu lleol, David Lloyd o TPAS Cymru (y Gogledd), Rebecca David-Knight o’r Ganolfan Craffu Cyhoeddus (y De Orllewin) a Hazel Ilet o Gyngor Sir Fynwy (y De Ddwyrain).

Yn y Gogledd, roedd gan David focs yn llawn eitemau amrywiol, mae pob un o’r rhain yn cynrychioli craffu mewn rhyw ffordd, a allwch ddyfalu sut…?!

  • Tei
  • Chwyddwydr
  • Pêl ping-pong
  • Pyst gôl

Yn y De Orllewin, pwysleisiodd Rebecca fod ymgysylltu â’r cyhoedd yn fath o graffu a bod y gallu i herio penderfyniadau yn grymuso. Mae craffu yn cau’r bwlch mewn atebolrwydd democrataidd ac mae angen ymgysylltu o safon er mwyn i wasanaeth fod yn llwyddiannus, gan fod gwasanaethau yn ddibynnol ar ddefnyddwyr ac nid y ffordd arall!

Yn y De Ddwyrain, rhanodd Hazel enghreifftiau ar ffurf astudiaethau achos gan gynnwys galwad i mewn mewn cyfarfod pwyllgor craffu ynglŷn â dyrannu tir ar gyfer safle teithwyr pan fu i’r broses graffu hon ganfod bylchau yn y dystiolaeth a oedd yn cefnogi penderfyniad a oedd wedi’i wneud yn ddiweddar. O ganlyniad i drafodaeth y fforwm cyhoeddus, cafodd y penderfyniad ei gyfeirio at y cyngor llawn felly mae hyn yn dangos y grym sydd gan y cyhoedd yn y broses graffu. Mae gan sir Fynwy fforwm agored cyhoeddus hefyd ar agenda pob cyfarfod y pwyllgor craffu.

Rhwydweithiau

Rydym bob amser yn gorffen ein digwyddiadau rhwydweithiau cyfranogi gyda thrafodaeth mewn grŵp ac yna techneg gwerthuso cyfranogol. Bu i ni ddefnyddio ‘calonnau, cyrff a meddyliau’ ac mae crynodeb o’r gwerthusiadau ar gael yma:

Rydym yn ddiolchgar iawn i Caryl, Lowri a Rhys o dîm allgymorth Cynulliad Cenedlaethol Cymru a’n siaradwyr eraill am eu cyfraniad gwerthfawr i’r digwyddiadau hyn.

Mae’r rownd nesaf o rwydweithiau cyfranogi ym mis Mai 2014 a’r thema fydd cydgynhyrchu mewn gwasanaethau cyhoeddus. I gael mwy o wybodaeth neu gadw lle ewch draw i’n gwefan. Cofiwch fod y digwyddiadau hyn yn rhad ac am ddim felly maent yn llenwi’n gyflym iawn!

–          Sarah

Craffu! craffu! craffu!

Scrutiny‘Mae craffu ac ymgysylltu â’r cyhoedd yn mynd law yn llaw’ – dyna eiriau Lesley Griffiths, y Gweinidog Llywodraeth Leol, yn ei haraith agoriadol yn y gynhadledd ‘Goleuni ar Graffu’ yn Stadiwm Swalec, Caerdydd ar 28 Tachwedd. Ers hynny mae’n teimlo bod fy mywyd gwaith wedi bod yn fwrlwm o sgyrsiau a gweithgareddau yn ymwneud â chraffu. Yn y gynhadledd, braf oedd cael hwyluso sesiwn gyda Kevin a Virginia o Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar ymgysylltu â’r cyhoedd a chraffu. Roedd yn dda cael clywed safbwynt a barn aelodau a swyddogion craffu ar y pwnc pwysig hwn. Cafwyd safbwyntiau a phrofiadau amrywiol ond llinyn arian oedd y cwestiwn ‘Sut allwn ni wneud craffu yn atyniadol?’, a yw pobl yn deall beth yw craffu ac a ydynt yn sylweddoli ei berthnasedd i’w bywydau? A yw’n berthnasol i’w bywydau?

Yna bu i mi gynnal sesiwn craffu yn Abertawe – y tro cyntaf i mi wneud hynny ac roedd yn ddiddorol dros ben! Rwyf wedi cael fy nghyfethol i banel sy’n edrych ar ymgysylltu â’r cyhoedd, yn y Bwrdd Gwasanaethau Lleol a’r Cyngor, rôl sydd wedi’i chefnogi’n ariannol gan Brosiect ESF y Byrddau Gwasanaethau Lleol yn Llywodraeth Cymru. Bu i ni gwrdd am y tro cyntaf wythnos diwethaf i holi swyddogion a’r dirprwy arweinydd ynglŷn â rôl ymgysylltu o fewn y Bwrdd Gwasanaethau Lleol yn Abertawe – profiad defnyddiol a gwerthfawr. Wythnos nesaf fe fyddwn yn edrych ar weledigaeth a chynllun Cyngor Abertawe ar gyfer Ymgysylltu â’r Cyhoedd. Tybed beth yw barn pobl Abertawe?

Ar wahân i’r ddau brofiad craffu yma rwyf hefyd wedi sgwrsio â’r trydydd sector ynglŷn â sut y gallant fod yn fwy parod i gynnwys unigolion a grwpiau mewn prosesau craffu. Rwy’n synhwyro bod yr amser ar ddod pan fydd pobl Cymru yn mynnu mwy o graffu ac yn disgwyl cael dweud a dweud, a theimlaf fod angen hyn yn barod. Mae oes craffwyr cyhoeddus wedi cyrraedd – a ydym yn barod?

Dyma un o elfennau allweddol gwaith Cyfranogaeth Cymru wrth i ni symud ymlaen i’r flwyddyn newydd. Mae ein gwaith wedi’i seilio o amgylch 4 colofn, a amlinellir yng nghyhoeddiad WCVA ‘Rhoi Pobl yn y Canol’: Ymgysylltu, Atal ac ymyrryd yn gynnar, Chwilio am Fodelau Amgen a Chraffu. Fe fyddwn yn cynnig hyfforddiant ar Ymgysylltu â’r Cyhoedd a Chraffu yn ein cwrs hyfforddi achrededig newydd, Ymgysylltu â’r Cyhoedd: Theori ac Ymarfer (Cam 2), a chraffu ac ymgysylltu â’r cyhoedd fydd thema ein rhwydweithiau rhanbarthol ym mis Chwefror 2014. Mae ein digwyddiadau rhwydweithiau yn llenwi’n sydyn iawn felly cadwch le nawr i osgoi siom. Fe fyddwn yn parhau â’n gwaith gyda Chraffu Abertawe a hefyd yn dechrau gwaith cyffrous gyda’r Ganolfan Craffu Cyhoeddus.

Felly, Craffu, Craffu, Craffu yn wir!! Ac wrth feddwl am y peth…efallai dylen ni hyd yn oed gynnal cystadleuaeth i feddwl am enw gwell ar gyfer rhywbeth sy’n agwedd hanfodol ar wasanaethau cyhoeddus sy’n canolbwyntio ar ddinasyddion yng Nghymru. Gwyliwch am y cyfle cyffrous hwn…

–          Mandy