Tag Archives: gwasanaethau cyhoeddus

Pam mae cyfranogiad yn wych

Dyma fy narn olaf o waith i ar gyfer Cyfranogaeth Cymru, ac rydw i eisiau dweud diolch yn fawr i bawb rydw i wedi gweithio gyda dros y tair blynedd diwethaf. Mae fy nghydweithwyr yn Gyfranogaeth Cymru yn unigolion sy’n hynod o ymroddedig. Maen nhw wedi fy ysbrydoli fi gan fod nhw’n gweithio mor galed fel rhan o dîm bychan sy’n gweithio ar sail genedlaethol.

P1000191

Mae’r prosiect wedi’i leoli yng Nghyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru, ac rydw i wedi gweithio yma hyd yn oed yn hirach (wyth mlynedd i’r mis). Wnes i erioed meddwl y byddwn i’n hyfforddi a hwyluso pan ddechreuais weithio yma fel Cynorthwyydd Gweinyddol ar y Ddesg Gymorth.

Rydw i wedi cyfarfod â staff gwych mewn sawl gwasanaeth cyhoeddus, sy’n benderfynol o agor y strwythurau gwneud penderfyniadau yn eu mudiadau. Rydw i wedi cwrdd â chymaint o bobl o feysydd amrywiol sy’n frwdfrydig ynghylch sicrhau bod gwasanaethau cyhoeddus yn dryloyw ac yn atebol.

Ar ochr arall y geiniog, rydw i wedi mwynhau’r gwaith ymarferol rydym wedi gwneud gyda dinasyddion ledled Cymru. Rydw i wedi cwrdd â chymaint o bobl ymroddedig sydd wedi bod yn fwy na pharod i roi o’u hamser i geisio sicrhau bod gwasanaethau cyhoeddus, a chymdeithas yn gyffredinol, yn well. Dyma’r rheswm mai’r darn mwyaf cofiadwy o waith rydw i mi yw ein gwaith ar Banel Dinasyddion ar gyfer Gwasanaethau Cymdeithasol yng Nghymru.

Mae Involve wedi ysgrifennu pamffled mawr ar gyfranogiad a elwir From Fairytale to Reality. Mae’r pamffled yn chwalu’r mythau ynghylch pam nad yw cyfranogiad yn ymarferol, gan gynnwys y canlynol:

  • Mae ymgysylltu yn rhy ddrud
  • Nid yw dinasyddion yn gallu rhoi’i farn yn effeithiol
  • Mae ymgysylltu dim ond yn gweithio ar gyfer materion hawdd
  • Dylem osgoi rhoi ormod o bŵer i ddinasyddion ar bob cyfrif
  • Nid yw dinasyddion yn awyddus i gymryd rhan, dim ond gwasanaethau da maen nhw eisiau

Pan wnes i wylio aelodau’r panel yn rhoi tystiolaeth i’r Cynulliad Cenedlaethol ar gyfer y pwyllgor Iechyd a Gofal Cymdeithasol Cymru ar 16 Mai, fe wnaeth yr aelodau’r panel chwalu pob un o’r mythau – maent yn siarad am daliadau uniongyrchol (a allai wneud gwasanaethau yn rhatach gan eu bod yn teilwra i anghenion pobl), mae ganddynt ymwybyddiaeth o faterion y gwasanaeth maent yn eu defnyddio, maent yn dyrannu bil cymhleth a thrwm iawn, maent yn darparu ymatebion ystyriol ac yn fanwl ac maent yn awyddus iawn i’w lleisiau gael eu clywed.

Hyd yn oed os byddech yn rhoi rhestr o’r pwyntiau mae’r panel yn dweud wrthyf, ni fyddai’r profiad uniongyrchol gen i i wir drafod y pwyntiau a’r diffygion, gan eu bod nhw’n dod ar draws rhain o ddydd i ddydd. Gallaf ddweud yn bendant na fyddwn i’n gallu siarad am y pwyntiau yma mewn ffordd angerddol fel y maent yn ei wneud.

Pan wnes i wylio’r panel yn rhoi tystiolaeth, fe wnaeth e daro fi mai dim ond trwy ofyn i bobl beth yw eu hanghenion nhw gall gwasanaethau cyhoeddus wir diwallu anghenion pobl a gweddnewid gwasanaethau cyhoeddus.

– Dyfrig

Rhannu gwybodaeth ac adborth – ein Rhwydweithiau Cyfranogaeth Chwefror / Mawrth

Sesiynau ymarferol yw ein Rhwydweithiau Cyfranogaeth sy’n cael eu cynnal i helpu mudiadau gwasanaethau cyhoeddus i edrych ar faterion; defnyddio dulliau gwahanol i ymgysylltu; i rannu arfer da; ac i rwydweithio. Maen nhw’n cael eu cynnal yng Ngogledd, De Ddwyrain a De Orllewin Cymru.

Mae’r Rhwydweithiau yn cymryd lle pedwar gwaith y flwyddyn, ac fe wnaeth y rhain edrych ar rannu gwybodaeth ac adborth. Mae’r themâu yma yn cael eu hamlygu yn aml gan eu bod nhw’n ganolog i lwyddiant neu fethiant ymgynghori ac ymgysylltu, felly fe benderfynon ni i neilltuo’r rownd yma o rwydweithiau i archwilio’r materion yma.

Rydym bob amser yn dechrau’r rhwydweithiau gyda rhew-torwyr a.k.a. y Marmite o gyfranogi – chi naill ai wrth eu bodd gyda nhw neu’n casáu nhw! Rhaid i mi ddweud fy mod i wedi ffeindio eu bod nhw’n helpu pobl i ddod i ‘nabod ei gilydd ar ddechrau’r digwyddiad. Mae hyn yn hanfodol, yn enwedig ar ddechrau digwyddiadau fel rhain sy’n ffocysu ar rwydweithio!

Yn yr achos hwn, gofynnwyd i gyfranogwyr gyflwyno’r person oedd yn eistedd nesaf iddyn nhw drwy ddarganfod eu henwau, teitlau swyddi, mudiad a’r rheswm daethon nhw i’r rhwydwaith. Fe wnaeth hyn cymryd y pwysau i ffwrdd o unigolion a allai wedi bod yn anghyfforddus yn cyflwyno eu hunain, ac mae’n ddefnyddiol i’r rhai sy’n casáu rhew-torwyr fel arfer! Fel y trafodwyd ddoe yn y rhwydwaith De Ddwyrain, y peth pwysig yw teilwra’r ymarfer at eich cynulleidfa fel y gallwch sicrhau eu bod nhw’n dod i adnabod ei gilydd, ond hefyd eu bod nhw’n teimlo’n gyfforddus yn y sesiwn.

Fe wnaeth yr ymarfer cyntaf edrych ar rannu gwybodaeth rhwng mudiadau. Fe wnaeth y tri rhwydwaith ffeindio llawer o rwystrau a llawer o brosesau a allai helpu rhannu gwybodaeth i ffynnu.

IMG00413-20130306-1304

Cyn y sesiwn fe wnes i dynnu llun balŵn awyr poeth. Yn y sesiwn gofynnais i gyfranogwyr roi post-its ar bwyntiau penodol o’r llun er mwyn tynnu sylw at:

  • Beth sy’n dal hyn yn ôl?
  •  Pwy sydd angen cymryd rhan?
  •  Beth sydd angen i fod ar waith er mwyn i rannu gwybodaeth dechrau hedfan?
  • Beth allai chwythu’r balŵn oddi ar ei lwybr?
  • Beth fydd yn gwneud iddo wir hedfan?

Roedd e’n ymddangos bod yr ymarfer wedi cael pobl i feddwl am y pwnc, ac wrth i ni drafod y dull fe wnaeth cyfranogwyr cyfrannu pwyntiau diddorol iawn ynghylch sut y byddai nhw’n addasu’r dechneg. Awgrymodd David Lloyd o TPAS Cymru i ddefnyddio post-its lliw gwahanol ar gyfer grwpiau gwahanol fel eich bod chi’n gallu gweld pwy ddywedodd beth, a hefyd y gallech gasglu’r post-its mewn amlenni sydd wedi’u labelu’n glir er mwyn sicrhau nad ydych yn colli unrhyw adborth gwerthfawr. Rhannodd Steph Landeryou o Lywodraeth Cymru manylion o brotocol WASPI yn y Rhwydwaith De-ddwyrain, a gallwch ddod o hyd i wybodaeth bellach yma. Rwy’n credu ei fod yn deg i ddweud fy mod i’n dysgu’r un faint ag y mae mynychwyr yn wneud. Gallwch darllen y nodiadau o’r sesiwn yma.

Ar gyfer yr ail ymarfer gofynnais beth fyddai’r broses adborth gwaethaf yn y byd yn edrych fel. Yna gofynnais i gyfranogwyr i feddwl am ba gamau y gallan nhw gymryd i stopio hyn rhag digwydd.

IMG00417-20130306-1602

Roedd e’n ymddangos bod pawb wedi eu hysbrydoli trwy edrych ar yr ochr negyddol yn gyntaf, achos yn anffodus rydyn ni gyd wedi cael profiad o adborth aneffeithiol! Ond yn ddiddorol fe wnaeth hyn hefyd helpu ni i ganolbwyntio ar beth allwn roi ar waith i stopio hyn rhag digwydd. Yn Rhwydwaith De Orllewin Cymru fe godwyd y pwynt bod rhaid i chi fod yn ofalus cyn defnyddio’r dechneg yma, oherwydd gallai’r ffaith eich bod chi’n ffocysu ar elfennau negyddol gwaethygu rhai materion. Ond hefyd i’r gwrthwyneb fe awgrymwyd gall y dechneg helpu rhai grwpiau i ddod dros rhai materion ac i gynllunio ffordd adeiladol ymlaen.

Yna rhedom sesiwn ‘o gwmpas y grŵp’, sy’n galluogi pobl i rannu manylion am ba weithgareddau cyfranogol maen nhw’n gwneud ar hyn o bryd, unrhyw arferion da y maent wedi dod ar draws, a hefyd unrhyw broblemau maen nhw’n cael. Mae fe bob amser yn wych i glywed am y gwaith cyfranogol grêt sy’n cymryd lle o amgylch Cymru.

Yn olaf, gwerthusom y sesiwn drwy osod nodiadau post-it ar thermomedr i ddangos pa mor ddefnyddiol oedd y sesiwn.

Evaluation

Rydym newydd gyrraedd diwedd y rhaglen yma o rwydweithiau, felly gofynnwyd i’r cyfranogwyr ysgrifennu awgrymiadau ar gyfer digwyddiadau yn y dyfodol, fel y gallwn sicrhau bod y rhwydweithiau yn parhau i ddiwallu eu hanghenion. Gallwch weld yr adborth gan y rhwydwaith Gogledd Cymru yma, Rhwydwaith De Orllewin yma a Rhwydwaith De Orllewin Cymru  yma. Os oes gennych unrhyw awgrymiadau eraill rhowch wybod i ni yn yr adran sylwadau isod.

Diolch i bawb wnaeth dod ac rwy’n edrych ‘mlaen i rwydweithiau mis Mai!

– Dyfrig

Arolwg o’r modd mae gwasanaethau cyhoeddus Cymru yn defnyddio’r we a chyfryngau cymdeithasol yn 2012

Rwy’n tybio bod rhan fwyaf ohonoch chi heb clywed am Weithgor Ymgysylltu â’r Cyhoedd, ac mae hynny’n iawn – dyna un o’r rhesymau wnaethon ni dechrau’r blog ‘ma, gan nad oedd llawer o waith Cyfranogaeth Cymru yn ffitio i mewn i hen brosesau gwybodaeth ni.

Mae’r grŵp yn cynnwys Llywodraeth Cymru, Cyfranogaeth Cymru, NLIAH, Conffederasiwn GIG Cymru, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, Swyddfa Archwilio Cymru ac Ysgol Fusnes Caerdydd. Cafodd ei roi at ei gilydd i sicrhau bod pob sefydliad yn edrych i ymgysylltu â’r cyhoedd yn yr un ffordd, a bod ni ddim yn dyblygu gwaith a’n bod ni’n cydweithio pryd bynnag mae hynny’n bosib.

Dyna pam lansiwyd arolwg o’r modd mae gwasanaethau cyhoeddus Cymru yn defnyddio’r we a chyfryngau cymdeithasol ym mis Medi, fel y gallem gael darlun gwell o beth mae sefydliadau gwasanaeth cyhoeddus Cymru yn ei wneud, i weld beth allwn wneud yn well, ac i edrych ar sut gallem rannu gwaith cyffrous yn well.

Mae’r canlyniadau i mewn! A gallwch eu lawrlwytho yma.

Ni’n rhoi’r adroddiad at ei gilydd nawr, ac rydym yn gobeithio bydd e ar gael erbyn diwedd y flwyddyn. Fi ‘di cael y dasg o roi’r adrannau ar gyfryngau cymdeithasol drwy’r Gymraeg a sut mae cyfryngau cymdeithasol yn cael ei werthuso at ei gilydd.

Er nad yw’r adroddiad ar gael eto, mae llawer o arfer da ar y we i chi edrych arno’n barod! Mae Rhodri Ap Dyfrig wedi anfon i mi rai adnoddau defnyddiol iawn o amgylch cyfryngau cymdeithasol Cymreig. Fe wnaeth e gyflwyniad grêt ar gyfryngau cymdeithasol trwy gyfrwng y Gymraeg mewn digwyddiad Llywodraeth Cymru wnes i fynychu ym mis Mehefin. Gallwch ddarllen y cyflwyniad yma, neu gwyliwch y fideo uchod. Mae llawer mwy o wybodaeth o’r digwyddiad ar gael yma.

Mae Esther Barrett o RSC wedi bod yn help mawr wrth edrych ar hyder siaradwyr Cymraeg. Mae thesis gwych hi ‘Somewhere along the line’ yn werth ei ddarllen i ddeall yn well pa mor bwysig yw hi ein bod ni’n darparu gwasanaethau trwy gyfrwng y Gymraeg.

Rydym wedi bod yn eithaf amserol o ran gwerthuso – mae Tîm Gwasanaeth Digidol Llywodraeth y DU wedi ysgrifennu blog diddorol iawn ar hyn. Mae blog Helen Reynolds hefyd wedi bod yn ysbrydoliaeth o ran gwerthuso – gallwch ddarllen mwy yma ac yma.

Rydym yn edrych ymlaen at rannu’r adroddiad terfynol gyda chi!

– Dyfrig