Tag Archives: Hwyluso

Rhwydweithio ym Myd Natur

Yma yn Cyfranogaeth Cymru, rydym wrth ein bodd yn treulio amser yn yr awyr agored ac ers tro bellach rydym wedi bod yn trafod y syniad o gynnal rhwydwaith ym myd natur.

Felly, yn fuan ar ôl penwythnos Gŵyl Banc Calan Mai, cynhaliwyd rhwydwaith ymarferwyr yn yr awyr agored am y tro cyntaf erioed gyda chymorth Tom Moses o Barc Cenedlaethol Arfordir Penfro. Dyma grynodeb o’r hyn a ddigwyddodd:

Yn gyntaf, roedd y tywydd yn fendigedig!

20160504_102746.jpg

Dim argoel o gwbl am law

IMG_20160504_205021

Roedd Tom wedi cynnau’r tân yn gynt y bore hwnnw, felly roedd paned boeth o de a choffi ar gael wrth i ni gyrraedd.

20160504_103712

Dangosodd Jill Simpson, o Barc Cenedlaethol Arfordir Penfro, y dodrefnyn godidog hwn i ni (mae’n gymaint mwy na mainc yn unig). Fe’i dyluniwyd a’i greu gan bobl ifanc leol ar gyfer y coetir hwn.

20160504_112318

20160504_112404

Aeth Matt, un o wirfoddolwyr Arfordir Penfro, â ni am dro ar hyd llwybr cerdded gan ddysgu darllen map a sgiliau cyfeiriannu sylfaenol.

20160504_120738

Ar hyd y ffordd, fe ddaethom ar draws wartheg ifanc chwilfrydig a oedd yn awyddus iawn i ddweud shwmae

20160504_121708

Mae modd gwneud te o blanhigion, gwreiddiau a ffyngau amrywiol o’r goedwig (ond peidiwch byth â bwyta unrhyw beth gwyllt rydych wedi’i hel onid ydych yn hollol siwr ei fod yn ddiogel!)

20160504_123628

Tamaid i aros pryd: bara cynnes yn syth o’r ffwrn agored gyda garlleg gwyllt a oedd newydd ei hel.

20160504_124110

Defnyddiwyd dull pleidleisio cyfranogol – ‘pleidlais gerrig’ – i benderfynu pa de oedd fwyaf blasus (dant y llew oedd ‘at ddant’ y mwyafrif).

20160504_124033

Ond roedd mwy i’w wneud na dim ond yfed te, sgwrsio â gwartheg a mynd am dro, thema’r cyfarfod rhwydweithio oedd newid ymddygiad. Gofynnodd Cyfranogaeth Cymru y cwestiwn i fudiadau sy’n gweithredu’r Egwyddorion Cenedlaethol ar gyfer Ymgysylltu â’r Cyhoedd yng Nghymru: pa fath o newid ymddygiad sy’n gorfod digwydd o fewn mudiad? Atebion ar y bwrdd gwyn magnetig…

20160504_132843

Yn ddiweddar, fe wnaethom gyhoeddi rhestr gyfeirio wrth weithredu’r Egwyddorion Cenedlaethol ac arni gwestiynau ar gyfer pob egwyddor. A yw’ch mudiad chi wedi gorfod newid ei ymddygiad wrth ymgysylltu? A ydych chi wedi gorfod ceisio dylanwadu ar ymddygiad eraill er mwyn gwneud gwelliannau? Ymunwch yn y sgwrs drwy adael sylw isod.

Yn olaf… gadael (bron) dim ôl

Mae’r clai hwn, sy’n hydawdd mewn dŵr ac yn sychu ag aer, yn ffordd wych i bobl ‘adael eu marc’ ym myd natur heb niweidio’r amgylchedd o gwbl. Aethom â’n sbwriel i gyd i ffwrdd gyda ni.

20160504_134159

20160504_133852

Diolch o galon i Tom, Jill a Matt o Awdurdod Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro am eu cymorth i sicrhau llwyddiant y diwrnod.

Os ydych chi’n ystyried cynnal digwyddiad neu gyfarfod cymunedol yn yr awyr agored, cofiwch roi gwybod i ni fel y gallwn eich helpu i’w hyrwyddo.

Cofiwch gadw llygad ar ein gwefan am fanylion digwyddiadau rhwydweithio i ddod.

Cynhelir ein ‘digwyddiad Rhwydweithio Cymru Gyfan’ o’r enw ‘Ymgysylltu â chymunedau amrywiol’ yn Llandrindod ar 14eg Gorffennaf; mynediad am ddim!

Sarah

Pam rydym wrth ein bodd â Thechnoleg Gofod Agored

Os nad ydych wedi dod ar draws cysyniad Technoleg Gofod Agored o’r blaen ac rydych yn gyfarwydd â modd ffurfiol o gynnal cyfarfodydd, gall fod yn eithaf brawychus gorfod hwyluso sesiwn sy’n defnyddio Gofod Agored, neu hyd yn oed gymryd rhan mewn sesiwn o’r fath.

Mae’r modd hwn o hwyluso yn cyd-fynd â’n ethos

Ein ethos ni yw ein bod yn ‘gweithio gyda phobl a mudiadau ac nid gweithio iddyn nhw’.

Mae Technoleg Gofod Agored yn ddull hwyluso sy’n caniatáu i grŵp o unigolion eu trefnu eu hunain yn llwyr wrth geisio cyrraedd nod. Cyflawnir hyn â phrin dim mewnbwn gan yr hwylusydd, na fydd yn gwneud llawer mwy nag amlinellu egwyddorion arweiniol Technoleg Gofod Agored, cyflwyno pwnc/thema/diben cyffredinol y cyfarfod ac yna gadael y grŵp i fwrw iddi. Mae’r dechneg hon wedi’i defnyddio o amgylch y byd mewn cyfarfodydd ac ynddynt rhwng 5 a 2000 o bobl.

Does dim agenda ffurfiol na rheolau sylfaenol, ac eithrio Deddf Dwy Droed, hynny yw: “Os ydych yn eich cael eich hun unrhyw adeg yn ein hamser gyda’n gilydd mewn unrhyw sefyllfa lle nad ydych yn dysgu nac yn cyfrannu, defnyddiwch eich dwy droed, ewch i rywle arall.”  (Harrison Owen)

Mae’r sgwrs Tedx Talk gan Owen, Dancing with Shiva (or Sandy, or Katrina)’, yn fan cychwyn gwych i unrhyw hwylusydd neu ymarferydd sydd â diddordeb yn y dull hwn.

Rydym wedi defnyddio’r dechneg hon mewn sawl digwyddiad rhwydweithio

Rydym wedi defnyddio’r dechneg hon sawl gwaith gan gynnwys yn ein Rhwydwaith Preswyl Cymru Gyfan yn 2012, mewn sesiwn yn niwrnod staff blynyddol WCVA ac yn fwyaf diweddar yn ein Rhwydweithiau Cyfranogi Rhanbarthol fis Hydref.

Mae’r dechneg hon yn ardderchog gan ei bod wir yn caniatáu i unrhyw un yn y sesiwn siarad ynglŷn â’r hyn a fynna. Mae Gofod Agored yn rhoi llwyfan i bobl wneud hyn heb hwylusydd yn rhoi ei big i mewn (fel y gellid ei ystyried) os yw’r sgwrs yn mynd oddi ar y pwnc neu os yw’r drafodaeth yn newid cyfeiriad, gan felly symud y grym i ffwrdd oddi wrth un unigolyn a’i rannu ymysg grŵp.

Rydym bob amser wedi cael llwyddiant wrth ddefnyddio Gofod Agored, yn ein rhwydweithiau cyfranogi diweddaraf, cododd pobl bynciau amrywiol iawn yn y cyfarfodydd a gynhaliwyd yn y Rhyl, y Barri a Chaerfyrddin fis Hydref eleni:

  • Sut y gallwn ni weithio’n fwy creadigol – newid strwythurau gwaith
  • Triniaeth deg i Fenywod yng Nghymru – cydnabod hawliau
  • Mae gan faes tai cymdeithasol flynyddoedd o brofiad ymgysylltu
  • Cymorth awtistiaeth i oedolion nad ydynt yn gymwys am gymorth
  • Sicrhau bod gwybodaeth yn cyrraedd y bobl gywir yn y ffordd gywir
  • Gwneud ein gwaith yn deilwng i fod yn y newyddion
  • Sut i ddenu pobl ifanc i wirfoddoli
  • Mentrau cymunedol – ymgysylltu â chymuned dlawd
  • Gartref neu’r ysbyty – beth sydd orau i gleifion a staff?

Y gymuned arlein

Ceir cymuned arlein enfawr i hwyluswyr ac ymarferwyr sy’n defnyddio Technoleg Gofod Agored, neu â diddordeb ynddi, gan gynnwys rhestr drafod drwy ebost sy’n brysur iawn a Grŵp Google – does dim un mudiad nac unigolyn yn berchen ar y wybodaeth gyfunol hon, nac yn ei rheoli, ac mae’n sylfaen wybodaeth sydd wir yn tyfu o hyd. Rwyf wedi bod yn rhan o’r rhestr drafod drwy ebost ers ychydig dros fis ac er nad wyf wedi cyfrannu dim byd, wrth i mi ‘lechu’ o gwmpas rwyf wedi dysgu gymaint ynglŷn â sefyllfaoedd lle mae Gofod Agored wedi’i ddefnyddio’n llwyddiannus. Gall unrhyw un ddarllen archifau’r rhestr, sy’n dyddio’n ôl bron i 20 mlynedd felly mae yna beth wmbreth o wybodaeth ynddi a gynhyrchwyd gan y defnyddwyr!

Mae’n hwyl

OpenSpace1
Fel hwylusydd, gwych o beth yw edrych o amgylch yr ystafell a sylwi ar drafodaethau ystyrlon, organig a chynhyrchiol sy’n digwydd.

Fel cyfranogwr, mae’n braf cael y cyfle i drafod pethau yn anffurfiol. Hyd yn oed wrth hwyluso’n ofalus a gofyn llawer o gwestiynau agored, gall dal fod yn anodd mynegi’ch pwynt os oes gan gyfranogwyr eraill lais cryfach nag un chi. Mewn amgylchedd gofod agored, gall cyfranogwyr ddefnyddio’r ddeddf dwy droed i symud i ffwrdd oddi wrth drafodaethau di-fudd.

A ydych erioed wedi defnyddio Technoleg Gofod Agored yn eich gwaith ymgysylltu? A ydych erioed wedi bod i sesiwn Gofod Agored? Rhannwch eich profiadau yn y blwch sylwadau isod.

Sarah

Gwneud i ddysgu gweithredol lwyddo!

Wedi’i ail-flogio o WCVA

Action Learning

Ynogystal â hyfforddiant a chymorth pwrpasol mae Gwasanaeth Cefnogi Cymunedau ynGyntaf yn cynnig y cyfle i nifer cynyddol o bobl yng ngweithlu CyG ddysgu oddi wrth ei gilydd drwy ein Grwpiau Dysgu trwy Ganlyniadau (Outcome Learning Groups – OLGA). Mae’r rhain wedi’u seilio ar fethodoleg Dysgu Gweithredol. Yma, mae Jane Lewes o The Learning Consultancy, sy’n gweithio gyda Gwasanaeth Cefnogi CyG i ddatblygu’r fframwaith ar gyfer y dysgu yma ymysg cymheiriaid, yn egluro ‘rheolau’ Dysgu Gweithredol.

Mae Dysgu Gweithredol yn cael ei ddefnyddio’n fwyfwy aml fel ffordd o helpu grwpiau cymunedol i weithio drwy rai o’r materion y mae’n rhaid iddynt fynd i’r afael â nhw bob dydd. Gall y mathau o faterion neu “broblemau dyrys” gynnwys bron â bod unrhyw beth; gallant fod yn niwsans, yn rhwystredig neu hyd yn oed achosi gofid gwirioneddol. Beth bynnag fo natur y broblem, un nodwedd maent i gyd yn ei rhannu yw y bydd pobl eraill bron yn sicr wedi cael yr un broblem, neu un debyg.

Felly, sut mae Dysgu Gweithredol yn helpu i ddatrys problemau a thorri drwy rwystrau?

Mae techneg Dysgu Gweithredol yn hynod o syml ac yn ffordd effeithiol o gefnogi unigolyn i weithio drwy broblem go iawn a chyfredol, gan arwain at ddealltwriaeth newydd ac, yn y pen draw, atebion.  Mae’r dechneg yn syml gan mai’r cwbl sydd ei angen yw grŵp o bobl (tua 6-8) sy’n cytuno i ddilyn yr ychydig “reolau” hanfodol, sef:

Ymddiried. Pan fo grŵp o gydweithwyr yn cytuno i gwrdd fel Set Dysgu Gweithredol, mae angen sail gryf o ymddiried – ymddiried yn ei gilydd ac ymddiried yn y broses.  Un o gonglfeini ymddiried yw’r ymrwymiad i gyfrinachedd.  Bydd diffyg ymddiried bron yn sicr yn achosi i’r Set ymffrwydro a gallai arwain ar niwed pellach.

Eglurder Rol. Ceir 3 rôl mewn sefyllfa Dysgu Gweithredol:

  • Y Cyflwynydd – yr unigolyn sy’n rhannu ei fater neu ei broblem
  • Y Cefnogwyr – yr aelodau eraill o’r Set sy’n gwrando’n astud ac yn gofyn cwestiynau treiddgar a grymus ynglŷn ag agweddau ar y mater
  • Yr Hwylusydd – yr unigolyn sy’n gweithredu fel “dyfarnwr mwyn”, gan sicrhau bod y Set gyfan yn cadw at reolau’r broses

Y broses. Bydd Set Dysgu Gweithredol nodweddiadol yn mynd rhywbeth fel hyn:

  • Mae’r Set yn cwrdd mewn lleoliad lle mae preifatrwydd wedi’i sicrhau;
  • Mae’r Hwylusydd yn atgoffa’r Set o’r “rheolau cyfranogi”, rheoli amser, ymrwymiad i gyfrinachedd, yr angen i wrando ag empathi, ymatal rhag beirniadu a chanolbwyntio’n llwyr ar y Cyflwynydd;
  • Mae’r Cefnogwyr yn gwrando – gwrando i ddeall, nid i ymateb;
  • Mae’r Cyflwynydd yn siarad am oddeutu 6-10 munud;
  • Mae’r Hwylusydd yn agor y llawr i’r Cefnogwyr ofyn cwestiynau i’r Cyflwynydd, ond NID i roi cyngor na chynnig atebion posib!
  • Pan fo’r cwestiynau wedi dod i ben, mae’r Cyflwynydd yn crynhoi’r sefyllfa, yn enwi unrhyw ddealltwriaeth newydd ac unrhyw gamau y bydd yn eu cymryd cyn y sesiwn nesaf;
  • Daw’r sesiwn i ben gyda’r Hwylusydd yn gwerthuso effeithiolrwydd cyffredinol y sesiwn;
  • Bydd hyd ysesiwn yn amrywio, gan ddibynnu ar gytundeb ymysg y Set

Ansawdd y cwestiynau. Mae’r gallu i ofyn cwestiynau grymus yn hanfodol i Set Dysgu Gweithredol lwyddo. Dylid gofyn cwestiynau sy’n helpu’r Cyflwynydd i ganfod rhyw agwedd neu ongl newydd – rhywbeth nad oedd wedi’i daro o’r blaen.  Dylai cwestiynau fod yn agored a chanolbwyntio ar y pethau positif, gyda’r rhagdybiaeth ddealledig FOD yna ateb i’r broblem.  Ansawdd cwestiynau’r Cefnogwyr yw’r allwedd i Set Dysgu Gweithredol effeithiol.

Canlyniadau.  Prif nod Dysgu Gweithredol yw helpu unigolion i ganfod camau y gallant eu cymryd i ddatrys problem neu adfer sefyllfa.  Dylai pob sesiwn ddechrau gyda diweddariad gan y Cyflwynydd blaenorol, gan rannu beth sydd wedi digwydd o ganlyniad i’r camau yr ymrwymodd iddynt yn y sesiwn flaenorol.  Mae clywed am ganlyniadau positif yn rhoi hwb gwirioneddol i ddynameg y Set.

Cymhelliant. Pan fo Set Dysgu yn cwrdd y tro cyntaf, mae’r aelodau yn cytuno i ymrwymo i broses bendant – presenoldeb rheolaidd, cadw at y broses, ymrwymo’n llwyr, cyfrinachedd ac yn y blaen.  Wrth i amser fynd ymlaen, os yw unigolion yn anwybyddu’r ymrwymiadau hyn bydd lefel y cymhelliant yn gostwng a bydd y Set yn colli ei heffeithiolrwydd. Mae cymhelliant i gyfranogi yn hanfodol gan ei fod yn gweithredu fel sbardun sy’n cynnau egni i “danio ac ysbrydoli” gwaith y Set.

Dyma’r hyn y mae ambell i aelod o grwpiau OLGA wedi’i ddweud am eu profiadau cyntaf o Ddysgu Gweithredol:

“Rhoddodd ysgogiad i ni feddwl a’m gorfodi i edrych yn fanwl arna’i fy hun a’r Rheolwyr Clystyrau eraill. Gwnaeth i mi hefyd deimlo’n bryderus amdanon ni gyd – braidd yn ddychrynllyd decini. Roedd hi fel pe bai rhywun newydd roi’r golau ymlaen wrth sylweddoli bod gynnon ni’r un pryderon a phroblemau i ddelio gyda nhw. Dyma rywbeth y gallwn ni nawr weithio arno i lwyddo a chefnogi ein gilydd gydag ef.”

“Yr hyn rwyf wedi’i ddysgu o’r sesiwn yw edrych am y pethau positif mewn unrhyw sefyllfa gan y gallwch bron bob tro ddod o hyd i rywbeth positif i adeiladu arno.”

“Roeddwn yn meddwl bod y prynhawn cyfan yn ardderchog. Wyddwn i ddim beth i’w ddisgwyl, ond roedd fy mhrofiad cyntaf o set ddysgu dan arweiniad yr hwylusydd yn werth chweil ac mae’r pynciau a gododd y set wedi aros gyda mi ers hynny ac rwyf wedi treulio peth amser yn rhoi sylw iddynt. Rwyf wedi fy nghael fy hun yn myfyrio ar y profiad cyfan yn yr wythnosau sydd eisoes wedi pasio ac rwy’n edrych ymlaen at yr un nesaf.“

Os hoffech ddysgu mwy am y ffordd y gall Dysgu Gweithredol fod o gymorth yn eich rôl chi fel aelod o grŵp OLGA, cysylltwch â Gwasanaeth Cefnogi CyG drwy ebostio help@wcva.org.uk neu ffonio 0800 587 8898.

Mae Cyfranogaeth Cymru yn cynnig gwasanaeth hwyluso ar gyfer setiau dysgu gweithredol sy’n helpu i sefydlu set a hwyluso cyfarfodydd cychwynnol yn ogystal â monitro a gwerthuso dysgu gweithredol. Hoffech chi wella eich dysgu drwy fyfyrio ar faterion gwaith cyfredol gyda chydweithwyr? Ewch i’n gwefan am fwy o wybodaeth.